GENEL KÜLTÜR

Mevlevilikte Mutfağın Yeri Ve Önemini

Dergâhın en önemli bölümlerinden birisi olan mutfak, Mevlevilikte ki ismiyle Matbah-ı Şerif Arapça “şerefli mutfak” anlamına gelmektedir (Cebecioğlu, 2014:74).

Bu bölümün Sultan Veled döneminde Ateşbaz Veli’nin sayesinde dergâh içerisinde önemi artmıştır. Ateşbaz Veli makamı olarak ta bilinir Matbah-ı Şerif. Matbah-ı Şerif, Mevlevi Dergahlarında işleyişin bel kemiğini oluşturan, dergâhın bütün kısımları ile ilintili olan bölümdür.

Mevlevi Dergahlarının ruhu mutfakta atar, bu yüzdendir ki bir rehber, Mevlevi Dergahını anlatırken bu bölümün üzerinde durmalı anlatım bütünlüğünü bu bölüm üzerinde sağlamalıdır. Anlatımlar bu bölüm üzerine rahatça kurularak tüm Dergâhın işlevi ve yapısı anlatılabilir.

Anlamı kadar sade bir işlevi yoktur bu kısmın. Eğitimin başladığı ve canların piştiği yerdir, bu makamda bulunan eğitimle görevli Aşçı Dedeler aynı zamanda Mevlevi Dergahının idari, ekonomik yönetimlerinden de sorumlulardı. Mevlevilikte çileye girmek mutfakla başlar.

Mevlevilikte karar kılmış, dervişliğe soyunan canların ilimle yavaş yavaş pişirildiği kısımdır. Sema tahtası da bu kısımda bulunurdu, dervişliğe gönül eden yeni can burada sema talimi yapardı. Bu kısım işlevselliğinin yanında manevi olarak Mevlevi dergahlarında saygı gören bir kısımdı, işi olmayan girmez, içeride yüksek sesli konuşulmazdı.

Mutfak gibi bir şeylerin pişip, kıvama geldiği yerdir, baktığımız zaman Mevlevilikte mutfakta pişti, yeni gelen canlarda. Mevlevi kültüründe bu pişme durumu ile manevi olgunlaşmanın arasında bir bağlantı kurulmuş ve bunun etrafında bir öğreti çıkmıştır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir